تبلیغات
خـون بهـا - نقدی بر رویکردهای فرهنگی آقای دکتر قالیباف
.: السلام علی الحسین و علی علی بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین :.
نقدی بر رویکردهای فرهنگی آقای دکتر قالیباف

آقای قالیباف در زمینه فرهنگ دارای دیدگاهی است که به وضوح در فعالیت های سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران دیده می شود. البته برخی معتقدند که آنچه در این سازمان می گذرد، لزوماً همراستا با رویکردهای آقای قالیباف نیست که در این صورت، باید گفت که وقتی آقای قالیباف پس از 8 سال مدیریت در شهرداری تهران نتوانسته است یک سازمان فرهنگی کوچک را در مسیر درست هدایت کند، بدون شک نخواهد توانست که به فرهنگ و هنر کشور کمک کند. اما من فکر می کنم که اتفاقاً دیدگاه های آقای قالیباف به خوبی در فعالیت های سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران دیده می شود.

آقای قالیباف در مورد معماری ایرانی اسلامی ایراداتی به دولت و شورای عالی انقلاب فرهنگی گرفت که شاید این ایرادات به جا باشد؛ ولی خود آقای قالیباف، در مدت مدیریتش در تهران، توجهی به معماری ایرانی اسلامی نداشته است و این بی توجهی، حتی در سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران که اصولاً باید توجه بیشتری هم به این موضوع داشته باشد، دیده می شود. فرهنگسراها، مجموعه های ورزشی و تفریحی، پارک ها، هنرکده ها، فضاسازی ها و نماسازی ها و مانند آن، هیچ کدام بر مبنای فرهنگ و معماری ایرانی اسلامی نیستند؛ هر چند در ظاهر دارای برخی نمادهای فرهنگی و مذهبی باشند.

این صرفاً یک نمونه برای پرداختن به دیدگاه های فرهنگی آقای قالیباف بود. اما موضوع مهم تر در این خصوص، نگاه سخت افزاری آقای قالیباف به فرهنگ است. نگاه سخت افزاری یعنی اینکه در زمان برنامه ریزی برای کار فرهنگی، همه چیز مورد توجه است جز خود فرهنگ! فرهنگسرا بسازیم؛ ورزشگاه بسازیم؛ کنسرت موسیقی در برج میلاد تهران برگزار کنیم؛ تابلوهایی با پیام های فرهنگی به در و دیوار شهر بچسبانیم؛ گردهمایی و جنگ و شب نشینی فرهنگی به راه بیندازیم؛ به صورت کلی، بودجه مصرف کنیم و کار عملیاتی انجام بدهیم و در پایان سال، یک گزارش مفصل بدهیم از این خرج هایی که کرده ایم و خوشحال باشیم از اینکه کارنامه فرهنگی ما درخشان است. اما...

اما اینکه در فرهنگسراها چه می گذرد، در ورزشگاه ها چه اتفاقاتی می افتد، چه پیامی از طریق تابلوها به مردم منتقل می شود، در آن گردهمایی و شب نشینی، چه شعری خوانده می شود و چه حرفی زده می شود، در آن کنسرت موسیقی چه گذشت و چه نگذشت، و اساساً، چه فرهنگی باید به مردم منتقل بشود و از چه ابزاری می توان در این راه استفاده کرد، هیچ کدام مهم نیست و در گزارش هم توضیحی در این باره دیده نمی شود.

فرهنگ یک موضوع بالادستی است. در هر تصمیم گیری، دین و فرهنگ، از آن مواردی هستند که باید پیش از همه چیز روی میز قرار بگیرند و دیده شوند و در تصمیم گیری لحاظ شوند. اگر قرار است یک مرکز خرید بزرگ احداث شود، باید در همان ابتدای طرح، یک نمازخانه متناسب با شاخصه های تمدن اسلامی برای آن در نظر گرفته شود. به این ترتیب، دیگر به پیوست فرهنگی نیازی نخواهد بود؛ چون همه چیز از ابتدا درست و منطبق برنامه ریزی شده است. اما اگر اینگونه نباشد، در نهایت، در زیرزمین، کنار موتورخانه و انباری، در جایی بدبو و تاریک و بی ریخت، یک چهاردیواری کوچک با یک تکه موکت کثیف و چند تا مهر سیاه می شود نمازخانه ی یک فروشگاه بزرگ شهروند؛ که قسمت آقایان و خانمهایش و حتی سرویس های بهداشتی اش از هم جدا نیست و هیچ تابلویی هم در فروشگاه وجود ندارد که به شما بگوید این نمازخانه کجاست!

اینکه طرح ها و پروژه های ما باید پیوست فرهنگی داشته باشد، یک درد است؛ یک مصیبت بزرگ است. آن طرحی پیوست فرهنگی نیاز دارد که در طرح ریزی اش، موضوعات فرهنگی دیده نشده باشد و پیوست فرهنگی می آید که موارد عدم انطباق های آن با فرهنگ را پوشش دهد. در نهایت، نتیجه ای که به دست می آید -اگر ضد فرهنگ نباشد- هرگز فرهنگی نیست.

در زمانی که شبیخون فرهنگی به تهاجم فرهنگی و بعد به ناتوی فرهنگی تبدیل شده است، در زمانی که کشور بیش از همیشه به فرهنگسازی نیاز دارد، آیا یک انحراف فرهنگی کوچک در دولت پرتوانی که آقای قالیباف تشکیل خواهد داد و با حداکثر سرعت به پیش خواهد برد، به یک فاصله عمیق از جاده فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی منجر نخواهد شد؟

فرهنگ همیشه مظلوم است؛ حتی امروز که بیش از هر چیزی به آن نیاز داریم؛ حتی نزد کسانی که ادعا می کنند که دغدغه فرهنگ دارند. وقتی کسانی که باید بیش از بقیه به فرهنگ توجه کنند، به فکر توان اجرایی بیشتر -و نه لزوماً توان مدیریتی بیشتر- و سابقه کاری طولانی تر -و نه لزوماً درخشان تر- و برنامه مفصل تر -و نه لزوماً مفیدتر و اثربخش تر- هستند، بله! فرهنگ همیشه مظلوم است.

شاید تصور کنید که آقای قالیباف فرهنگ را به فردی شایسته می سپارد و آن فرد شایسته با دیدگاه هایی درست، به پیشرفت فرهنگی کشور در مسیر تمدن اسلامی ایرانی خواهد پرداخت. خوب؛ اگر چنین چیزی شدنی بود، در 8 سال مدیریت آقای قالیباف بر شهر تهران، شاهد این فاصله عمیق و رو به فزونی فعالیت های شهرداری تهران با شاخصه های فرهنگی تمدن اسلامی ایرانی نبودیم.

آخرین مطالب